Menu

De stand van de governance: ondersteuning paritair bestuur

GPSS heeft onderzoek gedaan naar de stand van de governance onder de 35 grootste pensioenfondsen. In deze nieuwsbrief gaat het over de ondersteuning van het paritaire bestuur door de aanstelling van een onafhankelijk voorzitter en door de inzet van een bestuursbureau.

Ondersteuning door aanstelling onafhankelijk voorzitter

Een onafhankelijk voorzitter wordt steeds vaker toegevoegd aan paritaire pensioenfondsbesturen. Veelal om een soepeler verloop van het bestuurlijk besluitvormingsproces te bereiken.

In beginsel moet de onafhankelijk voorzitter stemrecht hebben. In de Code Pensioenfondsen staat immers dat elk bestuurslid een stem heeft. In de praktijk is dit echter niet altijd het geval. Belangrijkste overweging die wij in onze praktijk hiervoor vaak horen, is dat de voorzitter zich daardoor nog meer kan richten op het proces. Het ontbreken van stemrecht is toegestaan, mits dit voldoende wordt gemotiveerd.

Van de top 35 pensioenfondsen hebben 25 fondsen een paritair bestuursmodel. Van die 25 fondsen kennen 8 fondsen een onafhankelijk voorzitter. Van die 8 voorzitters hebben er 2 stemrecht. De andere 6 hebben geen stemrecht. Van de fondsen met een niet-paritair bestuursmodel hebben de meeste een omgekeerd gemengd bestuursmodel. Ook zij kennen een onafhankelijk voorzitter; verplicht opgelegd door de Pensioenwet.

Ondersteuning door de inzet van een bestuursbureau

Een bestuursbureau wordt gevormd door een of meer personen die ‘dedicated’ voor het pensioenfondsbestuur werken. De taakstelling van het bestuursbureau hangt af van wat het bestuur hierover heeft besloten. In het algemeen verzorgt het bureau de ondersteuning van het bestuur, de aansturing van uitbestedingspartners alsmede de beleidsvoorbereiding en -uitvoering. De vormgeving en omvang van het bureau verschilt van fonds tot fonds en is sterk afhankelijk van de wensen die het bestuur heeft.  

Bij 32 van de top 35 fondsen is er sprake van uitbesteding van de pensioenadministratie en/of de fiduciaire functie bij een andere partij dan het fonds zelf. De overige 3 fondsen betreffen volledig zelfadministrerende fondsen, die binnen hun eigen organisatie ook de bestuursondersteuning hebben ingeregeld.

Bij die 32 fondsen met volledige uitbesteding zien we qua inrichting de volgende onderverdeling:

  • 24 fondsen hebben een eigen bestuursbureau
  • Bij 1 fonds verzorgt het dagelijks bestuur (de 2 voorzitters aangevuld met 2 onafhankelijk deskundigen) de bestuursbureaufunctie
  • 6 fondsen hebben hun bestuursondersteuning uitbesteed:
    • 3 fondsen hebben daarbij gekozen voor partijen die niet hun pensioenadministratie en fiduciair beheer verzorgen.
    • bij 3 fondsen zit de bestuursondersteuning bij de externe partij die ook de pensioenadministratie en fiduciaire functie verzorgt.
  • 1 fonds heeft geen bestuursbureau.

Conclusie

Qua ondersteuning maken op één na, alle fondsen in de top 35 inmiddels gebruik van een bestuursbureaufunctie. Van de 32 fondsen met volledige uitbesteding, is bij 28 fondsen de bestuursondersteuning onafhankelijk van de uitbestedingspartijen belegd. Dit is op zich logisch omdat een onafhankelijke positie de countervailing power vanuit de bestuurondersteuning versterkt. Dat fondsen voor de aansturing van uitbestedingspartners steeds vaker een bestuursbureaufunctie inzetten, laat zich verklaren door de intensiteit en de aard van de aansturing die benodigd zijn alsmede de specifieke deskundigheid die dat vereist. Dit is binnen de pariteit meestal niet op te vangen. Ook leidt het af van de strategische en meer beleidsmatige onderwerpen die steeds meer de aandacht van het bestuur vragen.

De toevoeging van een onafhankelijk voorzitter komt steeds meer in zwang. Om meer inzicht te geven in de toegevoegde waarde die dat voor een paritair bestuur oplevert, hebben we onafhankelijk voorzitter Nelly Altenburg van Bpf PNO Media geïnterviewd. De uitkomsten treft u aan in het artikel De toegevoegde waarde van de onafhankelijk voorzitter.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Paulien Siegman en Selma Smit via info@gpss.nu.